काठमाडौं । नवोदय बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा आफ्नो वित्तीय कारोबार विस्तार गर्न सफल भएको छ। संस्थाको १९औँ वार्षिक साधारणसभामा प्रस्तुत वार्षिक तथा आर्थिक प्रतिवेदनअनुसार समीक्षा अवधिमा शेयर पुँजी, बचत तथा निक्षेप र कर्जा लगानीमा वृद्धि भएको हो।
साधारणसभामा प्रस्तुत प्रतिवेदनले संस्थाको आर्थिक अवस्था, वित्तीय उपलब्धि, कारोबारको अवस्था, कर्जा असुलीमा देखिएका चुनौती तथा आगामी आर्थिक वर्षका योजनाबारे जानकारी गराएको छ। सदस्यहरूको नियमित बचत, शेयर पुँजीमा योगदान र सामूहिक प्रयासका कारण संस्थाको वित्तीय गतिविधि विस्तार भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
शेयर पुँजी २ करोड ३६ लाख रुपैयाँभन्दा बढी
प्रतिवेदनअनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा २ करोड २१ लाख ५ हजार ४०० रुपैयाँ रहेको संस्थाको शेयर पुँजी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर २ करोड २६ लाख १६ हजार ४०० रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा शेयर पुँजी करिब ६.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको हो।
संस्थाले शेयर सदस्यहरूको आर्थिक सहभागितालाई संस्थागत स्वामित्व र वित्तीय आधार मजबुत बनाउने महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा लिएको छ।
बचत तथा निक्षेप २० करोड रुपैयाँ नाघ्यो
संस्थाको बचत तथा निक्षेपमा पनि सकारात्मक वृद्धि देखिएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १९ करोड २५ लाख ५७ हजार १०२ रुपैयाँ ५६ पैसा रहेको कुल बचत तथा निक्षेप आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर २० करोड १८ लाख ५२ हजार २३४ रुपैयाँ ६ पैसा पुगेको छ।
यसअनुसार बचत तथा निक्षेपमा करिब ५ प्रतिशत वृद्धि भएको छ।
सदस्यहरूको नियमित बचतले संस्थाको वित्तीय स्रोत परिचालनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।
संस्थाले सदस्यहरूको बचत सुरक्षासँगै आवश्यक समयमा बचत फिर्ता गर्न सक्ने अवस्था कायम राख्न तरलता व्यवस्थापन र स्रोत परिचालनलाई प्राथमिकतामा राखेको जनाएको छ।
कर्जा लगानी १५ करोड ५८ लाख रुपैयाँ पुग्यो
संस्थाको कर्जा लगानीमा भने तुलनात्मक रूपमा बढी वृद्धि भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १३ करोड ३७ लाख २१ हजार ६०८ रुपैयाँ रहेको कर्जा लगानी आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर १५ करोड ५८ लाख २७ हजार ५४७ रुपैयाँ ९४ पैसा पुगेको छ।
यस अवधिमा कर्जा लगानी २ करोड २१ लाख ६ हजार २४९ रुपैयाँले वृद्धि भएको हो। प्रतिशतका आधारमा कर्जा लगानी करिब १६.५ प्रतिशतले बढेको देखिन्छ।
संस्थाले सदस्यहरूको व्यवसाय, आयआर्जन तथा आवश्यकतालाई लक्षित गरी कर्जा प्रवाह गर्दै आएको जनाएको छ। कर्जा लगानीको प्रभावकारिता रकम विस्तारमा मात्र सीमित नभई त्यसको सदुपयोग र समयमै भुक्तानीसँग पनि जोडिने भएकाले कर्जा मूल्याङ्कन, नियमित अनुगमन र असुली प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
निष्क्रिय कर्जा असुली मुख्य चुनौती
वित्तीय कारोबार विस्तार भइरहे पनि संस्थाका लागि कर्जा असुली चुनौतीका रूपमा देखिएको छ। प्रतिवेदनअनुसार समयमै कर्जा भुक्तानी नगर्ने सदस्यहरूसँग प्रत्यक्ष भेटघाट, पत्राचार तथा नियमित सम्पर्कमार्फत असुली प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
असुली प्रयासबाट केही प्रगति भए पनि कुल कर्जाको करिब ५ प्रतिशत हिस्सा अत्यन्त निष्क्रिय कर्जाका रूपमा रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।
निष्क्रिय कर्जाले संस्थाको वित्तीय सन्तुलनमा असर पार्न सक्ने भएकाले कर्जा प्रवाहपूर्व ऋणीको व्यवसाय, आम्दानी र भुक्तानी क्षमताको उचित मूल्याङ्कन गर्नुका साथै लगानीपश्चात् नियमित अनुगमन र प्रभावकारी असुली प्रणाली आवश्यक रहेको संस्थाले जनाएको छ।
सञ्चित नाफा तथा कर्जा नोक्सानी कोषमा वृद्धि
संस्थाको सञ्चित नाफा तथा कर्जा नोक्सानी कोषको संयुक्त रकममा समेत वृद्धि भएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ सम्म ७१ लाख ५९ हजार १०३ रुपैयाँ ७० पैसा रहेको उक्त रकम आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बढेर ७६ लाख १ हजार १०३ रुपैयाँ ७० पैसा पुगेको छ।
यस अवधिमा उक्त कोषमा ४ लाख ४२ हजार रुपैयाँ वृद्धि भएको देखिन्छ। वित्तीय जोखिम व्यवस्थापन तथा संस्थाको आर्थिक क्षमता सुदृढ बनाउन सञ्चित कोषलाई महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिइएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
सुशासन, पारदर्शिता र सदस्यको बचत सुरक्षामा जोड
अध्यक्षको वार्षिक प्रतिवेदनले संस्थाको दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि पारदर्शिता, वित्तीय अनुशासन, सुशासन र सदस्यप्रतिको जवाफदेहितालाई महत्वपूर्ण विषयका रूपमा औँल्याएको छ।
सहकारी क्षेत्रमा देखिएका तरलता समस्या, सदस्यको बचत फिर्ता गर्न नसक्ने अवस्था तथा जिम्मेवार व्यक्तिहरू सम्पर्कविहीन हुनेजस्ता घटनाले समग्र सहकारी क्षेत्रप्रतिको विश्वासमा असर पारेको विषयलाई समेत प्रतिवेदनमा समेटिएको छ।
यस्तो अवस्थामा संस्थाले आफ्नो वास्तविक वित्तीय अवस्था, कारोबार र जोखिमबारे सदस्यहरूलाई स्पष्ट जानकारी गराउनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। बचतको सुरक्षा, कर्जाको सावधानीपूर्ण परिचालन, समयमै असुली तथा खर्चको मितव्ययी व्यवस्थापनलाई संस्थाको साझा जिम्मेवारीका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
आगामी आर्थिक वर्षमा सदस्यको आर्थिक सशक्तीकरण प्राथमिकतामा
संस्थाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि संस्थागत योजना, वित्तीय लक्ष्य तथा बजेटसमेत प्रस्तुत गरेको छ। आगामी दिनमा सदस्यहरूको आर्थिक सशक्तीकरण, नियमित बचत प्रवर्द्धन र व्यवस्थित कर्जा परिचालनलाई प्राथमिकता दिने योजना बनाइएको छ।
त्यसैगरी स्थानीय आवश्यकता र सम्भावनासँग जोडिएका व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्ने, सदस्यहरूको सीप तथा उत्पादन क्षमता अभिवृद्धि गर्ने, सहकारी शिक्षा विस्तार गर्ने र सेवाको गुणस्तर सुधार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली, संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि तथा नियमित अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउँदै संस्थालाई थप व्यवस्थित र सबल बनाउने योजना पनि प्रतिवेदनमा समेटिएको छ।
साना बचत तथा सदस्यहरूको सामूहिक प्रयासबाट सुरु भएको संस्थाको यात्रालाई सदस्यहरूको विश्वास, सञ्चालक समितिको प्रतिबद्धता र कर्मचारीहरूको मेहनतले अघि बढाएको उल्लेख गर्दै संस्थाले आगामी दिनमा पनि सबै सदस्यको सक्रिय सहभागिताबाट दिगो विकासको लक्ष्य हासिल गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।
वित्तीय कारोबार र कर्जा लगानीमा वृद्धि गर्न सफल नवोदय बहुउद्देश्यीय सहकारीका लागि आगामी दिनमा कर्जा असुली, तरलता व्यवस्थापन तथा सदस्यहरूको बचत सुरक्षालाई थप प्रभावकारी बनाउनु महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
