काठमाडौं — दिगो खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता (WASH) प्रणालीको विकासका लागि सामूहिक नेतृत्व र समुदायको स्वामित्व अत्यन्त आवश्यक रहेको निष्कर्षसहित राष्ट्रिय संयुक्त सिकाइ तथा ज्ञान आदान–प्रदान कार्यशाला आज काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ।
कार्यशालामा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि, समुदायका प्रतिनिधि, विकासकर्मी तथा विभिन्न साझेदार संस्थाका प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले हाल सञ्चालनमा रहेका WASH कार्यक्रमहरूको समीक्षा गर्दै स्थानीय तहमा देखिएका चुनौतीहरू, सिकाइ अनुभव तथा दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षित खानेपानी र सरसफाइ सेवा सुनिश्चित गर्ने उपायहरूबारे छलफल गरेका थिए।
कार्यशालाको मुख्य केन्द्रबिन्दु स्थानीय सुशासन र समुदायको सक्रिय सहभागितामार्फत WASH सेवाको दिगोपन सुनिश्चित गर्नु रहेको थियो। वक्ता तथा सहभागीहरूले योजना निर्माणदेखि कार्यान्वयन र अनुगमनसम्म समुदायको सक्रिय संलग्नता भएमा मात्र कार्यक्रमले दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने धारणा व्यक्त गरे।
साथै, साझेदारीमा आधारित विकासको महत्वलाई पनि कार्यशालाले जोड दिएको थियो। महुली कम्युनिटी डेभलपमेन्ट सेन्टर (MCDC), रुरल रिकन्स्ट्रक्सन नेपाल (RRN) र सबल नेपालजस्ता संस्थाहरूले समुदायस्तरमा WASH परियोजना कार्यान्वयनमा पुर्याएको योगदानको सराहना गरिएको थियो। यी संस्थाहरूको पहलले नीतिगत प्रतिबद्धतालाई व्यवहारिक सुधारमा रूपान्तरण गर्न सहयोग पुगेको जनाइएको छ।
उक्त WASH कार्यक्रमहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय साझेदार संस्था वेल्टहङ्गरहिल्फे (Welthungerhilfe) तथा जर्मनीको संघीय आर्थिक सहकार्य तथा विकास मन्त्रालय (BMZ) ले सहयोग गरिरहेका छन्, जसले नेपालका खानेपानी र सरसफाइसम्बन्धी चुनौती समाधानमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको निरन्तरता झल्काउँछ।
कार्यशालाको अन्त्यमा सहभागीहरूले आपसी समन्वय अझ सुदृढ गर्ने, प्राप्त सिकाइलाई व्यवहारमा लागू गर्ने र सफल अभ्यासहरूलाई विस्तार गर्ने साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरे। यस कार्यशालाबाट प्राप्त निष्कर्ष र अनुभवले आगामी कार्यक्रम निर्माण तथा नीतिगत छलफलमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ, जसले नेपाललाई समावेशी र दिगो WASH सेवातर्फ अझ अघि बढाउने विश्वास लिइएको छ।